Belediye
background background mobile
Belediye

Yetki Alanı



3030 Sayılı Kanuna Göre Büyükşehir Yetki Alanı

3030 Sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanuna göre Büyükşehir, Belediye sınırları içinde birden fazla ilçe bulunan şehir olarak tanımlanmış ve bu şehirlerde kurulan belediyeler de Büyükşehir Belediyesi olarak adlandırılmıştı. Buna göre; Büyükşehir Belediyelerinin sınırları, ismini aldıkları büyükşehirlerin belediye sınırları, ilçe belediyelerinin sınırları ise, bu ilçelerin, büyük şehir belediyesi içinde kalan kısımlarının mülki sınırları olarak kabul ediliyordu. İstanbul Belediyesi’nin 3030 Sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önceki sınırları da, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sınırları olarak belirlenmişti.

5216 Sayılı Kanuna Göre Büyükşehir Yetki Alanı

10/07/2004 tarihinde kabul edilerek 23/07/2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyelerinin görev ve yetki alanlarını yeniden düzenleyen 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu “5. Maddesine göre, Büyükşehir belediyelerinin sınırları, adını aldıkları büyükşehirlerin belediye sınırları olarak belirlenmesine karşın, geçici 2. Madde ile İstanbul ve İzmit illeri için istisnai bir uygulama yapılarak büyükşehir belediye sınırları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi itibariyle il mülkî sınırı olarak genişletildi. Bu hükümle birlikte İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yetki alanı 5460,85 km² (5343,22 km² kara alanı + 117,63 km² göl alanı) oldu. Daha önce büyükşehir yetki alanında bulunan ilçe sayısı da 27'den 32'ye çıktı.

5747 Sayılı Kanuna Göre Büyükşehir Yetki Alanı

06/03/2008 tarihinde kabul edilen 5747 sayılı “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 22/03/2008 tarihli ve 26824 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kanuna göre İstanbul’daki ilk kademe belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırılmış, kanunda ekli listede belirtilen ilçe belediyelerine mahalleleri veya mahalle kısımları ile birlikte katılmış, Eminönü Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleleriyle birlikte Fatih Belediyesine katılmış ve Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe, Sultangazi isimleri ile yeni ilçeler kurulmuştur. İstanbul ilinde 32 olan ilçe sayısı 39 olmuştur.

6360 Sayılı Kanun ile İdari sınır ve Yapılanmalarda Düzenlemeler Yapıldı

12/11/2012 tarihinde Kabul edilen 6360 sayılı “On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile İstanbul il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır. Bir diğer düzenleme ile de Arnavutköy ilçesine bağlı Nakkaş ve Bahşayış mahalleleri ile Büyükçekmece ilçesine bağlı Muratbey Mahallesi Çatalça ilçesine bağlanarak Çatalca Belediyesine katılmış; Şişli ilçesine bağlı Ayazağa, Maslak ve Huzur mahalleleri Sarıyer ilçesine bağlanarak Sarıyer Belediyesine katılmıştır.

İstanbul ili ve Büyükşehir Alanı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin yetki alanı içerisindeki İstanbul'un toplam kara alanının %35'i (1869 km²) Anadolu Yakasında, %65'i ise (3474 km²) Avrupa yakasında bulunmaktadır.



İstanbul, Karadeniz'den Marmara ortalarına, İzmit Körfezi kıyılarından Trakya içlerine kadar uzanan büyük bir kenttir. Mevcut potansiyelleri ve konumu İstanbul'u küresel bir cazibe merkezi ve uluslar arası bir metropol olma yönünden şanslı kılmaktadır.

Nitekim, 1967 yılında Kanada'nın Toronto kentinde düzenlenen ''Metropol Sorunları Semineri''nde bütün dünyada saptanan 44 metropol bölge arasında, Londra, Paris, Madrid, Budapeşte, Moskova, Atina gibi Avrupa kentleri ile birlikte İstanbul da bulunmaktadır. Türkiye'de yapılan bir araştırma ve değerlendirme, halen sadece İstanbul ve İzmit'in gerçek metropoliten çevre karakteri taşıdığı, nüfusu milyonu aşmasına rağmen Ankara'nın henüz metropoliten nitelik taşımadığını ortaya koymuştur.

1995 yılında onaylanan İstanbul Metropoliten Alan Alt Bölge Nazım Planında metropoliten alanın batı sınırı Tekirdağ olarak belirlenmiş, doğu sınırında ise İstanbul il sınırına ek olarak Gebze ilçesi de kapsama dahil edilmiştir.

Merkeziyetçi yaklaşımdan uzaklaştığı için son derece isabetli yanları olmasına rağmen, 3030 sayılı Kanunun tanımladığı sınırlar, gerçek anlamda bir metropoliten alan uygulaması değildir. Çünkü, metropoliten alan kavramı, 3030 Sayılı Kanunla tanımlanan büyükşehirden çok farklıdır.

3030 Sayılı yasa gereği İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın sadece belediye sınırları içerisini planlama yetkisi bulunmaktadır. Bu sınırın dışında kalan kısımlar planlanan alanın yaklaşık iki katı olup, Valilik ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yetki alanında kalmaktadır.

Ayrıca; İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde nazım plan kapsamında bulunan alanlarda, merkezi idarenin özel yasalarla (turizm alanları, sanayi alanları, özelleştirme yasası) planlama yetkisi vardır.

İl İdari sınırları içerisinde yaşayan nüfusun % 95'ine hizmet vermekle yükümlü olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi, bütün alanın yaklaşık % 40'ını planlayabilmektedir.

Hızlı ve çarpık kentleşmenin önlenebilmesi ve sosyal standartların yükseltilebilmesi için, planlamanın il sınırına kadar ve tek elden yapılması gereklidir. Büyükşehir Belediye Başkanlığının plan yapma yetki sınırının il sınırı olarak düzenlenmesi bunu sağlayacaktır.

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İLÇE ALAN BİLGİLERİ TABLOSU

TOPLAM ALAN NÜFUSU KARA ALANI GÖL, BARAJ VE BENT ALANI
5.461 km 2 15.462.452 5.343 km 2 88,39 km 2
İLÇE KARA ALANI (km 2)(*) NÜFUS (**)
Avrupa Yakası 3.474,35 9.959.793
ARNAVUTKÖY 450,35 296.709
AVCILAR 42,01 436.897
BAĞCILAR 22,36 737.206
BAHÇELİEVLER 16,62 592.371
BAKIRKÖY 29,64 226.229
BAŞAKŞEHİR 104,30 469.924
BAYRAMPAŞA 9,61 269.950
BEŞİKTAŞ 18,01 176.513
BEYLİKDÜZÜ 37,78 365.572
BEYOĞLU 8,91 226.396
BÜYÜKÇEKMECE 139,17 257.362
ÇATALCA 1.115,13 74.975
ESENLER 18,43 446.276
ESENYURT 43,13 957.398
EYÜPSULTAN 228,42 405.845
FATİH 15,59 396.594
GAZİOSMANPAŞA 11,76 487.778
GÜNGÖREN 7,21 280.299
KAĞITHANE 14,87 442.415
KÜÇÜKÇEKMECE 37,54 789.633
SARIYER 175,39 335.298
SİLİVRİ 869,52 200.215
SULTANGAZİ 36,30 537.488
ŞİŞLİ 10,71 266.793
ZEYTİNBURNU 11,59 283.657
İLÇE KARA ALANI (km 2) NÜFUS
Anadolu Yakası 1.868,87 5.502.659
ADALAR 11,05 16.033
ATAŞEHİR 25,20 422.594
BEYKOZ 310,36 246.110
ÇEKMEKÖY 148,09 273.658
KADIKÖY 25,09 481.983
KARTAL 38,54 474.514
MALTEPE 52,97 515.021
PENDİK 179,99 726.481
SANCAKTEPE 62,42 456.861
SULTANBEYLİ 29,10 343.318
ŞİLE 781,72 37.904
TUZLA 123,63 273.608
ÜMRANİYE 45,31 713.803
ÜSKÜDAR 35,33 520.771


İlçe Sayısı: 39 Mahalle Sayısı: 963 (***)


Avrupa Yakası Toplam Alanı 3.562,74 km 2
Avrupa Yakası Kara Alanı 3.474,35 km 2
Avrupa Yakası Göl Alanı 88,39 km 2
Anadolu Yakası Toplam Alanı 1.897,86 km 2
Anadolu Yakası Kara Alanı 1.868,87 km 2
Anadolu Yakası Göl Alanı 28,99 km 2
Avrupa Yakası Göl, Baraj ve Bentlerin Alanları
Terkos Gölü 36,10 km 2
Büyükçekmece Gölü 24,17 km 2
Küçükçekmece Gölü 16,32 km 2
Sazlıdere Barajı 9,85 km 2
Alibeyköy Barajı 1,66 km 2
Büyük Bent 0,15 km 2
Valide Sultan Bendi 0,04 km 2
Ayvat Bendi 0,03km 2
II. Mahmut Bendi 0,02km 2
Kömürcü Bendi 0,02 km 2
Topuzlu Bent 0,02 km 2
Kirazlı Bent 0,01 km 2
Anadolu Yakası Göl, Baraj ve Bentlerin Alanları
Ömerli Barajı 21,07 km 2
Darlık Barajı 5,93 km 2
Kamil Abduş Gölü 1,08 km 2
Elmalı Barajı 0,91 km 2


(*) Alan bilgileri bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır.

(**) Kaynak: TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçları, 2020

(***) Kaynak: T.C. İçişleri Bakanlığı, İller İdaresi Genel Müdürlüğü, Alfabetik Mahalle Listesi, 2021

İLÇE BELEDİYELERİN TELEFON REHBERİ

Belediye Belediye Başkanı Telefon
Adalar Erdem GÜL 0 216 382 3 382
Arnavutköy A. Haşim BALTACI 444 4 597
Ataşehir Battal İLGEZDİ 0 216 570 50 00
Avcılar Turan HANÇERLİ 0 212 695 62 00
Bağcılar Lokman ÇAĞRICI 0 212 410 06 00
Bahçelievler Hakan BAHADIR 0 212 484 38 00
Bakırköy Bülent KERİMOĞLU 0 212 414 97 77
Başakşehir Yasin KARTOĞLU 444 06 69
Bayrampaşa Atila AYDINER 444 19 90
Beşiktaş Rıza AKPOLAT 444 44 55
Beykoz Murat AYDIN 444 666 1
Beylikdüzü Mehmet Murat ÇALIK 0 212 866 70 00
Beyoğlu Haydar Ali YILDIZ 444 0 160
B.Çekmece Hasan AKGÜN 444 0 340
Çatalca Mesut ÜNER 444 6 102
Çekmeköy Ahmet POYRAZ 0 216 600 0 600
Esenler M. Tevfik GÖKSU 444 00 73
Esenyurt Kemal Deniz GÖKSU 0 212 622 0 333
Eyüpsultan Deniz KÖKEN 0 212 440 0 500
Fatih Mehmet Ergün TURAN 0 212 453 1453
Gaziosmanpaşa Hasan Tahsin USTA 444 0 467
Güngören Bünyamin DEMİR 0 212 449 55 00
Kadıköy Şerdil Dara ODABAŞI 0 216 542 50 00
Kağıthane Mevlüt ÖZTEKİN 444 23 00
Kartal Gökhan YÜKSEL 444 4 578
K.Çekmece Kemal ÇEBİ 444 4 360
Maltepe Ali KILIÇ 0 216 458 99 99
Pendik Ahmet CİN 444 81 80
Sancaktepe Şeyma DÖĞÜCÜ 0 216 622 33 33
Sarıyer Şükrü GENÇ 444 1 722
Silivri Volkan YILMAZ 0 212 444 20 47
Sultanbeyli Hüseyin KESKİN 0 216 564 13 00
Sultangazi Abdurrahman DURSUN 444 23 32
Şile İlhan OCAKLI 0 216 712 12 75 - 77
Şişli Muammer KESKİN 0 212 708 88 88
Tuzla Şadi YAZICI 444 0 906
Ümraniye İsmet YILDIRIM 0 216 443 56 00
Üsküdar Hilmi TÜRKMEN 0 216 531 30 00
Zeytinburnu Ömer ARISOY 444 19 84